Osuđenik, izgnanik, pesnik

Jedno od najvažnijih dostignuća evropske umetnosti jeste rumunska poezija dvadesetog veka, a jedan od njenih najvećih dometa jeste u knjigama koje potpisuje Jon Karajon.

U prevodu čuvenog Petra Krdua koji je bio most rumunske s jedne i srpske i južnoslovenske kulture s druge strane, čitamo knjigu duboke poezije koju piše zatvorenik, osuđenik i izgnanik. Neodvojiv je život Karajonov od njegove poezije.

Javio se stihovima 1939. godine u Bukureštu, u časopisu „Cerentul literal“, počeo je kao nadrealista i jezička razigranost pratiće ga do kraja života. Kao politički zatvorenik provešće jedanaest godina iza rešetaka, a tri godine u ćeliji osuđenika na smrt. Nakon 1964. godine nižu se njegove knjige iz kojih se najznačajnije pesme nalaze u ovom izboru.

Reklo bi se da je reč o pesniku koji je lako skakao iz stiha u stih, sa slike na sliku, iz ritma u ritam, ali to je utisak o pesniku koji je imao težak život na kraju ukrašen i izgnanstvom iz zemlje. Ipak, nije mogao biti izgnan iz maternjeg jezika. Svaka od pesama u ovoj knjizi je mala bravura, velika igra slobodom stiha za slobodu mišljenja.

Želeo je da poezija pamti stvarnu istoriju i tragiku svestan da pesma može trajati duže od imperije. Svi koji veruju poeziji kao šifri za tumačenje društvenih procesa, a naročito mladi pesnici koji povlače liniju između sebe i sveta, traba da se vraćaju ovoj knjizi.

Enes Halilović